ลูกไม่ได้อยากดื้อ แต่หยุดตัวเองไม่ได้ เป็นเพราะอะไร?

ลูกไม่ได้อยากดื้อ แต่บางครั้งลูกหยุดตัวเองไม่ได้จริงๆ
เคยรู้สึกไหมคะ เวลาพาลูกออกไปข้างนอกแล้วลุ้นระทึกทุกวินาที จนอดคิดไม่ได้ว่าลูกดื้อเกินไปหรือเปล่า
บทความนี้ชวนทำความเข้าใจว่าลูกไม่ได้อยากดื้อเพราะอะไร และคุณพ่อคุณแม่รับมือยังไงได้บ้าง
พาลูกออกนอกบ้าน ทำไมกลายเป็นเรื่องลุ้นระทึกทุกครั้ง
เวลาพาลูกออกไปข้างนอก เช่น ไปห้าง ไปร้านอาหาร หรือบ้านญาติ มันไม่ใช่การพักผ่อนเลย แต่มันคือการ "ลุ้นระทึก" ทุกวินาที
ลูกวิ่งซน หยิบจับของคนอื่น พูดแทรกเสียงดัง หรือควบคุมตัวเองไม่ได้ตามที่ผู้ใหญ่คาดหวัง
หลายครั้งที่คุณพ่อคุณแม่อดคิดไม่ได้ว่านี่คือความดื้อ ทั้งที่จริงๆ แล้วลูกไม่ได้อยากดื้อเลยสักนิด
สายตาคนรอบข้าง กับความรู้สึกผิดที่แบกไว้คนเดียว
สิ่งที่เราต้องเจอเป็นประจำคือ สายตาตำหนิจากคนรอบข้าง หรือคำพูดลอยๆ ที่สะกิดใจเจ็บๆ ว่า "ทำไมไม่รู้จักสอนลูกบ้าง?" "ปล่อยให้ซนขนาดนี้ได้ยังไง"
ในหัวของคนเป็นแม่ตอนนั้น ทั้งอาย ทั้งเหนื่อย ทั้งรู้สึกผิด จนอยากจะพาตัวลูกเดินหายไปจากตรงนั้นให้รู้แล้วรู้รอด
แต่ก่อนจะโทษตัวเอง อยากชวนทำความเข้าใจว่าลูกไม่ได้อยากดื้อจริงๆ ค่ะ
ลูกไม่ได้อยากดื้อ แต่สมองทำงานต่างจากเด็กทั่วไป
ความจริงแล้ว ลูกไม่ได้กำลัง "แกล้งทำตัวแย่" เพื่อให้เราอายเลยค่ะ เด็กที่มีภาวะ ADHD (สมาธิสั้น) สมองส่วนที่คอยกดปุ่มเบรกตัวเอง หรือยับยั้งความตื่นเต้น มันทำงานต่างจากเด็กทั่วไป พลังงานเขาล้นทะลักตลอดเวลาจนเขาบังคับตัวเองไม่ได้จริงๆ
พูดง่ายๆ คือ เวลาที่บอกว่าลูกไม่ได้อยากดื้อ นี่ไม่ใช่การหาข้ออ้างให้ลูก แต่เป็นการเข้าใจว่าสมองของเขากำลังทำงานหนักกว่าที่ตาเห็น การเข้าใจจุดนี้ช่วยให้คุณพ่อคุณแม่ลดความรู้สึกผิดและหาวิธีรับมือได้ตรงจุดมากขึ้น
เมื่อเข้าใจว่าลูกไม่ได้อยากดื้อ จะช่วยลูกยังไงได้บ้าง
เมื่อรู้ว่าลูกไม่ได้อยากดื้อ แต่กำลังเจอกับสมองที่ยับยั้งตัวเองได้ยากกว่าเด็กทั่วไป สิ่งที่พอช่วยได้ในสถานการณ์เฉพาะหน้า คือการลดความคาดหวังว่าลูกจะหยุดตัวเองได้ทันทีเหมือนเด็กคนอื่น และให้เวลาลูกสงบลงทีละขั้น แทนที่จะคาดหวังให้หยุดพฤติกรรมในทันที การเข้าใจตรงนี้ไม่ได้แปลว่าปล่อยผ่านทุกอย่าง แต่ช่วยให้คุณพ่อคุณแม่ตั้งความคาดหวังได้ตรงกับความเป็นจริงมากขึ้น
สรุปสั้นๆ
ลูกไม่ได้อยากดื้อ แต่บางครั้งสมองของเขายับยั้งความตื่นเต้นหรือพลังงานที่ล้นออกมาไม่ทัน
สายตาและคำพูดจากคนรอบข้าง ไม่ได้สะท้อนว่าคุณเป็นพ่อแม่ที่ล้มเหลว
การเข้าใจว่าลูกไม่ได้อยากดื้อ เพียงแต่ควบคุมตัวเองไม่ได้ ช่วยให้รับมือสถานการณ์ได้ด้วยใจที่เย็นลง
คุณไม่ได้สู้คนเดียว
ถ้าวันนี้คุณแม่กำลังเหนื่อยกับสายตาคนอื่น หรือเหนื่อยกับการต้องคอยห้ามลูกจนหมดแรง อยากให้รู้ตรงนี้เสมอนะคะว่าคุณไม่ได้สู้คนเดียว
และคุณไม่ได้เป็นแม่ที่แย่เลย คุณกำลังพยายามทำหน้าที่ให้ดีที่สุดเพื่อลูกในแบบที่ยากมากๆ ต่างหาก ลูกไม่ได้อยากดื้อ และคุณก็ไม่ได้ล้มเหลวในการเป็นพ่อแม่
บ้านไหนเคยเจอสถานการณ์ใจหายแบบนี้เวลาพาลูกออกนอกบ้านบ้าง แวะมาเล่าสู่กันฟังได้นะคะ
ถ้าอยากเข้าใจลูกให้มากขึ้น หรืออยากปรึกษาว่าพฤติกรรมแบบนี้ควรดูแลยังไง ที่ ChildSpace มีทีมที่เข้าใจเด็กและวัยรุ่น ทักมาคุยกันได้ที่ LINE @Childspace


