บทความทางสุขภาพจิต

เหนื่อยล้าจากการทำงานทั้งวัน แต่พอหัวถึงหมอน กลับรู้สึกว่าสมองยังวิ่งวนไม่หยุด พลิกตัวไปมาก็ยังไม่หลับ

กาแฟเกี่ยวกับแพนิคยังไง? ดื่มได้ไหม? ดื่มได้แค่ไหน?

เรามักทุ่มเทหาคำสอนที่คมคายที่สุดมาบอกลูก แต่ความจริงคือ... ลูกไม่เคยเดินตาม "นิ้ว" ที่เราชี้บอกทาง แต่เขาจะเดินตาม "รอยเท้า" ที่เราทิ้งเอาไว้เสมอ

คนที่มีอาการแพนิคหรือกังวล 2อาการนี้มีความคลายคลึงกันจนหลายครั้งแยกไม่ออกว่าเกิดอะไรขึ้นกันแน่ ลองอ่านบทความนี้อาจทำให้เข้าใจได้มากขึ้นครับ

The Cycle of Overthinking วงจรความคิดที่วนซ้ำ จนสมองเริ่มล้าโดยไม่รู้ตัว หลายคนไม่ได้แค่ “คิดเยอะ” แต่กำลังติดอยู่ในวงจรของการคิดซ้ำ คิดเดิม หยุดไม่ได้ เริ่มจากความคิดเล็ก ๆ เช่น “ถ้าพูดแบบนั้นไป เขาจะคิดยังไง” สมองจะพาเรากลับไปคิดซ้ำ เพื่อหาคำตอบที่ไม่เคยชัดเจน นี่คือ พฤติกรรมย้ำคิดย้ำทำทางความคิด (Mental Rumination) ไม่ใช่การคิดเพื่อแก้ปัญหา แต่เป็นการคิดเพื่อคลายความไม่สบายใจชั่วคราว ซึ่งสุดท้ายกลับทำให้ใจเหนื่อยกว่าเดิม เมื่อสมองคุ้นกับการ “คิดเพื่อป้องกันตัวเอง” ร่างกายจะอยู่ในโหมดระแวงโดยไม่รู้ตัว → กังวลง่าย → กลัวพลาด → ความคิดวนเร็วขึ้นเรื่อย ๆ ผลที่ตามมาคือ • อาการวิตกกังวล • รู้สึกล้า ทั้งที่ไม่ได้ใช้แรงกาย • และ นอนไม่หลับ เพราะพอหัวถึงหมอนเสียงในหัวก็ตีกันไปหมด สิ่งสำคัญคือ

ถอดรหัสพฤติกรรมสองหน้า... ที่จริงๆ แล้วอาจมีความหมายซ่อนอยู่

ตกใจแบบไหน เสี่ยงแพนิค  หากคุณสงสัยว่าตัวเองหรือคนใกล้ตัว อาจกำลังเผชิญกับอาการแพนิค ลองตรวจสอบอาการตามเช็คลิสต์นี้ดูนะครับ

พ่อแม่หลายคนอาจเคยได้ยินคำว่า “เด็กก็ต้องกลัวเป็นธรรมดา” ซึ่ง… จริงครับ แต่ไม่ใช่ ทุกความกลัว จะเป็นแค่เรื่องธรรมดาเสมอไป มาดูความต่างกันชัด ๆ นะคะ

ลูกอ่านหนังสือไม่ออก เขียนช้า เริ่มเกลียดการเรียน ไม่ใช่แค่เรื่อง “ขี้เกียจ” แต่อาจคือ “ความเจ็บปวดที่อธิบายไม่ได้” ของเด็กคนหนึ่ง

เราไม่ได้หมดหวังกับชีวิต แค่ตื่นมาแล้วต้องใช้พลังเยอะมาก กับหลาย ๆ เรื่องราวที่ต้องจัดการ

อาการแบบนี้เรียกว่าล้า ไม่ใช่ขี้เกียจ

พฤติกรรมคือภาษาของอารมณ์ที่ยังพูดไม่ได้ หยุดฟังก่อนที่จะดุ ถามลูกเบา ๆ ว่า หนูโกรธเพราะอะไร หรือ หนูอยากให้แม่ช่วยยังไงดี

อาการใจสั่น หายใจไม่ออก วิงเวียน หรือกลัวตายเฉียบพลัน ไม่ใช่ความคิดมาก แต่เป็นสัญญาณของระบบประสาทที่ทำงานผิดจังหวะ

งานวิจัยบอกว่า การใช้มือถือก่อนนอนเป็นหนึ่งในพฤติกรรมที่สัมพันธ์กับ การนอนไม่หลับ มากที่สุด

ถ้าเกมเริ่มกลืนเวลา การเรียน หรืออารมณ์ของลูกไปมากขึ้น อาจถึงเวลาที่ต้องลอง “สังเกต” อย่างเข้าใจ

อยู่คนเดียวแล้วร้องไห้... จริงๆแล้ว ความเศร้าลึกๆ ในใจกำลังบอกอะไรกับคุณ?

แค่ใช้หลักการ Name It to Tame It ของ Dr. Daniel Siegel ที่บอกว่า เพียงแค่เรียกชื่ออารมณ์ออกมา ก็ทำให้มันสงบลงได้

เคยนั่งจ้องหน้าจออยู่นาน แต่ไม่รู้ว่าทำอะไรอยู่ไหมครับ? สมองตื้อ คิดอะไรไม่ออก ทั้งที่เรื่องนี้เคยง่ายสำหรับเรา สุดท้ายต้องใช้แรงเยอะขึ้นกว่าเดิม...เพื่อทำอะไรเท่าเดิม มันเปลี่ยนคนใจเย็นให้กลายเป็นคนหงุดหงิดง่าย

ลูกใช้มือถือมากจนกระทบการนอน การเรียน หรืออารมณ์ บางครั้ง เบื้องหลังพฤติกรรมติดจอ อาจเป็นสัญญาณของความเครียด เหงา หรือขาดสมาธิ

นอนไม่หลับมาติดต่อกันหลายวัน… หลับยาก ตื่นกลางดึก แล้วหลับต่อไม่ได้… หรือบางคนอาจเริ่มกลัวว่าต้อง “พึ่งยานอนหลับ” ถึงจะพักผ่อนได้ ความจริงคือ — อาการนอนไม่หลับ ไม่ได้จำเป็นต้องใช้ยาเสมอไป หลายคนสามารถกลับมานอนหลับได้ดีขึ้นด้วยการปรับพฤติกรรมและวิธีคิดเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่ถูกต้อง

บางวันเราเริ่มต้นเช้าได้ไม่ดี — ตื่นสาย กาแฟหก หรือขนมปังไหม้จนต้องเริ่มใหม่ แต่บางทีเรื่องเล็กๆ ที่ดูเหมือนโชคร้าย…อาจเป็นจังหวะชีวิตที่กำลัง “ปกป้อง” เราจากสิ่งที่แย่กว่านั้นก็ได้ มารู้จักแนวคิด Burnt Toast Theory มุมมองเชิงจิตวิทยาที่อาจช่วยให้คุณมองชีวิตได้เบาขึ้น

Social Learning Theory อธิบายว่าเด็กเรียนรู้จากการสังเกตมากกว่าคำพูด พ่อแม่คือแบบอย่างสำคัญที่ลูกซึมซับทุกวัน มาดูวิธีง่าย ๆ ที่พ่อแม่ใช้ทฤษฎีนี้ในการเลี้ยงลูกได้จริง