“Anhedonia คืออะไร? เมื่อเราไม่ได้เศร้า...แต่แค่ไม่รู้จะรู้สึกยังไง” | ภาวะสิ้นยินดี อาการหนึ่งของโรคซึมเศร้า

ฉันไม่ได้เศร้าแค่ไม่รู้จะรู้สึกยังไง
บางครั้ง มันไม่ใช่ความเศร้า
แต่คือ ความว่างเปล่าที่ไม่สามารถเข้าถึงความสุขได้
นั่นอาจเป็นสัญญาณของ "ภาวะสิ้นยินดี (Anhedonia)"
ภาวะที่บุคคลรู้สึกเฉยชา เบื่อหน่าย ไม่มีความสุข หรือขาดความพึงพอใจในกิจกรรมที่เคยทำให้มีความสุข
ซึ่งเป็นอาการที่พบได้บ่อยในผู้ที่มีภาวะซึมเศร้า
แม้จะอยู่ท่ามกลางสิ่งที่เคยรัก เคยมีความหมาย หรือเคยทำให้หัวใจพองโต
แต่กลับ ไม่รู้สึกอะไรเลย
เพลงที่เคยชอบ กลายเป็นแค่เสียงพื้นหลัง
งานที่เคยภูมิใจ กลายเป็นสิ่งที่ต้องทำไปวัน ๆ
เวลากับคนสำคัญ กลับรู้สึกเฉยชาอย่างอธิบายไม่ได้

Anhedonia มีกี่ประเภท?
งานวิจัยแยก Anhedonia ออกเป็น 2 รูปแบบสำคัญ:
1. Consummatory Anhedonia
สูญเสียความสามารถในการ รู้สึกสุขขณะทำกิจกรรมนั้น
เช่น กำลังกินของโปรด แต่กลับรู้สึกเฉย ๆ ไม่มีความอร่อย ไม่มีความพอใจ
2. Anticipatory Anhedonia
สูญเสียความสามารถในการ คาดหวังความสุขจากสิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้น
เช่น แค่คิดถึงทริปเที่ยวสุดสัปดาห์ ก็ไม่รู้สึกตื่นเต้นหรืออยากไปเหมือนเคย
ทั้งสองรูปแบบนี้ อาจเกิดขึ้นพร้อมกัน และเป็นตัวบ่งชี้สำคัญในโรคซึมเศร้า
แล้วเราควรทำอย่างไร?
สังเกตตัวเองอย่างตรงไปตรงมา
ไม่กดทับความรู้สึก ไม่รีบบอกตัวเองว่า ไม่เป็นไร
หากจริง ๆ แล้วรู้สึกว่า มันไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป
หยุดเปรียบเทียบกับตัวเองในอดีต
คุณไม่ได้อ่อนแอขึ้น
แต่คุณแค่กำลังอยู่ในช่วงที่ สมองต้องการการดูแลมากเป็นพิเศษ
‍️ ขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ
Anhedonia ไม่ได้หายไปเองเสมอไป
แต่สามารถบรรเทาและฟื้นฟูได้ ผ่านการรักษาโดยจิตแพทย์และนักจิตวิทยา